Οπως αναφέρει δημοσίευμα του Forbes με ακτογραμμή που σε σημεία ανταγωνίζεται γειτονικές χώρες της σε καθαρότητα νερών και ηλιοφάνεια, η Αλβανία έχει όλες τις προϋποθέσεις για να εξελιχθεί σε σημαντικό προορισμό, ωστόσο, η έλλειψη υποδομών την έχει κρατήσει εκτός ραντάρ της διεθνούς αγοράς.
«Παραμένει ένας πολύ εξειδικευμένος προορισμός για ναυλώσεις», σημειώνει η κα. Ειρήνη Σαράντη, Chief Digital Officer της IYC, εξηγώντας ότι η εταιρεία πραγματοποιεί μόλις 30 και πλέον εβδομάδες charter ετησίως στην Αλβανία — ποσοστό που αντιστοιχεί μόλις στο 0,27% της συνολικής δραστηριότητάς της στην Μεσόγειο. Σύμφωνα με την εταιρεία, το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στις «αδύναμες υποδομές» και στην απουσία πολυτελών αναπτύξεων.
Αυτό, πάντως είναι κάτι που φαίνεται να αλλάζει τα τελευταία χρόνια. Το 2024, οι αλβανικές αρχές παρουσίασαν ένα φιλόδοξο ναυτιλιακό και τουριστικό σχέδιο, με στόχο τη μετατροπή της χώρας σε νέο hub υπερπολυτελών σκαφών στη Μεσόγειο. Το σχέδιο, το οποίο υποστηρίζεται από ιδιωτικά κεφάλαια, προβλέπει τη δημιουργία ενός δικτύου διασυνδεδεμένων μαρινών κατά μήκος της ακτογραμμής, προσφέροντας ασφαλείς στάσεις για yachts κατά τη διάρκεια της σεζόν.
Τον σχεδιασμό του έργου έχει αναλάβει ο Ιταλός designer Luca Dini, ο οποίος χαρακτήρισε το εγχείρημα «εξαιρετικά συναρπαστικό αλλά και ταυτόχρονα μια μεγάλη ευθύνη». Όπως επισημαίνει, «η Αλβανία είναι η μόνη χώρα στην Ευρώπη όπου μπορεί κανείς ακόμη να αναπτύξει έργα μεγάλης κλίμακας. Είναι ένας λευκός καμβάς».
Σοβαρή έλλειψη δημόσιων επενδύσεων
Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, οι δημόσιες επενδύσεις σε υποδομές στην Αλβανία υπολείπονται κατά σχεδόν 70% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ και η EBRD έχει θέσει την αναβάθμιση των υποδομών στο επίκεντρο της στρατηγικής της για την περίοδο 2025–2030.
Το project περιλαμβάνει τη μετατροπή αρκετών χιλιομέτρων ακτογραμμής σε μαρίνα και τουριστικό συγκρότημα, με αθλητικές εγκαταστάσεις, χώρους ευεξίας, αλλά και έντονη παρουσία τοπικής κουλτούρας και γαστρονομίας. Πρόκειται για ένα από τα πέντε μεγάλα έργα που σχεδιάζει ο Dini στη χώρα, μεταξύ των οποίων ένα οικιστικό συγκρότημα στα Τίρανα εμπνευσμένο από τους Κρεμαστούς Κήπους της Βαβυλώνας και ένα πολυλειτουργικό κτίριο στο Δυρράχιο με ξενοδοχείο υψηλών προδιαγραφών.
Καθοριστικός παράγοντας, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η εφοδιαστική αλυσίδα. «Η Αλβανία είναι ένα “μαύρο κενό” δίπλα στην Ελλάδα. Οι ιδιοκτήτες σκαφών δεν έχουν πού να αγκυροβολήσουν και απλώς την προσπερνούν», σημειώνει. Το δίκτυο μαρινών θα μοιράζεται υποδομές, περιορίζοντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και διαχέοντας τα οικονομικά οφέλη σε όλη την ακτογραμμή, ενώ εξετάζεται και η ανάπτυξη επισκευαστικών βάσεων, refit stations και σύγχρονων εγκαταστάσεων καυσίμων.
Παρά το ύψος των επενδύσεων, ο Dini υπογραμμίζει ότι ο σχεδιασμός δεν απευθύνεται αποκλειστικά στην ελίτ. «Δεν δημιουργούμε ένα νέο Porto Cervo ή Côte d’Azur. Θα υπάρχουν από ξενώνες δύο αστέρων έως ξενοδοχεία πέντε αστέρων», αναφέρει. Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός προβλέπει χαμηλή πυκνότητα δόμησης, με κτίρια που «εξαφανίζονται» στο τοπίο, φυτεμένες στέγες και χρήση τερακότας — παραγόμενης επί τόπου με 3D printing — ώστε να τιμάται η πολιτιστική κληρονομιά με βιώσιμο τρόπο.
Τα περισσότερα έργα αναμένεται να ολοκληρωθούν μέσα στην επόμενη πενταετία. Ήδη, πάντως, το ενδιαφέρον αυξάνεται. Η πρώτη Balkans Sea Fair πραγματοποιήθηκε πέρυσι στη Βλόρα, ενώ η Dürres Yachts and Marina, επένδυση ύψους 2,5 δισ. δολαρίων από την Eagle Hills του Άμπου Ντάμπι, λειτουργεί μερικώς από τον Μάρτιο του 2025.
