Ο κ. Εξάρχου εστίασε ιδιαίτερα στον ενεργειακό τομέα, περιγράφοντάς τον ως κομβικό πεδίο όπου δοκιμάζεται η πολιτική συνοχή και η αξιοπιστία της Ευρώπης. Όπως αποκάλυψε, συμμετείχε πρόσφατα ως βασικός παράγοντας στον λεγόμενο «Κάθετο Διάδρομο», μια στρατηγική πρωτοβουλία για τη μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς την Ελλάδα και από εκεί προς την υπόλοιπη Ευρώπη, μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων προμήθειας. Ωστόσο, όπως σημείωσε, η πρωτοβουλία αυτή συνάντησε σημαντικές αντιδράσεις. Παρά τη στρατηγική της σημασία για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, αρκετοί Ευρωπαίοι υπουργοί εμφανίστηκαν απρόθυμοι να τη στηρίξουν δημόσια, ενώ δέχθηκε έντονη κριτική ως υπερβολικά ακριβή.
«Αυτό με έκανε να πιστεύω ότι μερικές φορές στην Ευρώπη δεν είμαστε πολύ σοβαροί», τόνισε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση λαμβάνει σοβαρές πολιτικές αποφάσεις —όπως η επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία— οφείλει να ενεργεί με συνέπεια. «Αν θέλουμε να μας πιστέψουν, πρέπει να ενεργούμε αναλόγως», υπογράμμισε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το ενεργειακό κόστος δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι όταν πρόκειται για στρατηγικές επιλογές:
«Θέλουμε πραγματικά να επιβάλουμε κυρώσεις; Εννοούμε αυτά που λέμε;», είπε χαρακτηριστικά θέτοντας επί τάπητος το ζήτημα της πολιτικής ωριμότητας και αξιοπιστίας της Ευρώπης.
Κοινή πορεία ή εθνική αυτάρκεια;
Ο κ. Εξάρχου έθεσε ευθέως το θεμελιώδες δίλημμα που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση: αν επιθυμεί να λειτουργήσει ως μια πραγματική ένωση με κοινή στρατηγική ή αν θα συνεχίσει να κινείται με ημίμετρα. «Αν θέλουμε να ακολουθήσουμε κοινή πορεία, τότε πρέπει να έχουμε κοινά οικονομικά συμφέροντα, κοινό στρατό και τη δυνατότητα να υπερασπιζόμαστε τους εαυτούς μας», σημείωσε, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι κάτι τέτοιο συνεπάγεται απώλεια μέρους της εθνικής κυριαρχίας των κρατών-μελών.
Το ερώτημα, όπως το έθεσε, είναι ξεκάθαρο:
«Είμαστε έτοιμοι να το κάνουμε αυτό; Αν όχι, τότε πρέπει να το αποδεχτούμε και να ενεργήσουμε αναλόγως, δηλαδή κάθε κράτος-μέλος να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία του».
Ειδική αναφορά έκανε και στην απροθυμία ορισμένων χωρών να συνάψουν μακροχρόνιες ενεργειακές συμφωνίες, παρά την αυξημένη αβεβαιότητα στην αγορά φυσικού αερίου.
«Θα περίμενε κανείς όλες οι χώρες στην Ευρώπη να είναι ιδιαίτερα πρόθυμες να εξασφαλίσουν ποσότητες φυσικού αερίου μέσω μακροπρόθεσμων συμφωνιών», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν μπορεί να βασίζεται σε βραχυπρόθεσμες λύσεις και πολιτικές ισορροπίες.
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο επικεφαλής του Ομίλου ΑΚΤΩΡ επεσήμανε ότι η Ευρώπη βρίσκεται πλέον μπροστά σε υπαρξιακές προκλήσεις, τόσο ενεργειακές όσο και γεωπολιτικές.
«Δεν έχουμε πλέον την πολυτέλεια να παίζουμε το παιχνίδι του να φαινόμαστε κυρίαρχα κράτη και ταυτόχρονα να προσποιούμαστε ότι έχουμε μια ομοσπονδία, ενώ στην πραγματικότητα δεν έχουμε», δήλωσε. Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η αναφορά του στο ενδεχόμενο στρατιωτικών συγκρούσεων εντός της Ευρώπης. Οπως είπε «Για δεκαετίες πιστεύαμε ότι ο πόλεμος δεν θα συμβεί στην Ευρώπη. Τώρα όμως αυτό το ενδεχόμενο είναι μπροστά μας — και είμαστε εντελώς απροετοίμαστοι».
