Με «έξυπνα» ψηφιακά όπλα κατά της φοροδιαφυγής το 2026 η ΑΑΔΕ

Στόχος είναι η διενέργεια 72.800 στοχευμένων ελέγχων και η είσπραξη επιπλέον εσόδων ύψους 2,5 δισ. ευρώ, που θα ενισχύσουν τον δημοσιονομικό χώρο για μελλοντικές ελαφρύνσεις.
Η στρατηγική της ΑΑΔΕ μετατοπίζεται από τους παραδοσιακούς εκ των υστέρων ελέγχους σε ένα προληπτικό μοντέλο, όπου η φοροδιαφυγή εντοπίζεται πριν παγιωθεί, με τη βοήθεια αλγορίθμων, «έξυπνων» φίλτρων κινδύνου και συνεχούς ψηφιακής παρακολούθησης της οικονομικής δραστηριότητας.

Κεντρικό ρόλο στο νέο πλαίσιο διαδραματίζει η πλήρης εφαρμογή του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής και της ηλεκτρονικής τιμολόγησης. Από το 2026, η διακίνηση αγαθών θα παρακολουθείται σε πραγματικό χρόνο, περιορίζοντας δραστικά τη χρήση εικονικών τιμολογίων και τη διακίνηση εμπορευμάτων χωρίς παραστατικά. Κάθε συναλλαγή θα αφήνει υποχρεωτικά ψηφιακό αποτύπωμα στα συστήματα της ΑΑΔΕ.

Παράλληλα, επεκτείνεται το Ψηφιακό Πελατολόγιο σε νέους κλάδους της οικονομίας, όπως κτήματα δεξιώσεων και επιχειρήσεις εκδηλώσεων, επιτρέποντας τον έλεγχο της συναλλαγής ακόμη και πριν από την έκδοση απόδειξης. Κάθε ραντεβού ή παροχή υπηρεσίας θα καταγράφεται αυτομάτως στη βάση δεδομένων της Αρχής.

Το «άλμα» στους ελέγχους έρχεται με τα νέα προγνωστικά μοντέλα ανάλυσης κινδύνου. Αξιοποιώντας δεδομένα από το Taxis, τις τράπεζες, το Κτηματολόγιο, το ΓΕΜΗ αλλά και καταγγελίες, οι αλγόριθμοι ιεραρχούν τις υποθέσεις με τη μεγαλύτερη πιθανότητα παραβατικότητας, κατευθύνοντας τους ελεγκτικούς πόρους εκεί όπου υπάρχει το μεγαλύτερο δημοσιονομικό όφελος.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη χρήση Social Media Intelligence. Οι λεγόμενοι «ψηφιακοί ντετέκτιβ» της ΑΑΔΕ αναλύουν αναρτήσεις σε πλατφόρμες όπως Instagram και TikTok, εντοπίζοντας περιπτώσεις συγκαλυμμένων πωλήσεων, αδήλωτης δραστηριότητας ή αναντιστοιχίας μεταξύ δηλωθέντων εισοδημάτων και τρόπου ζωής. Στο στόχαστρο μπαίνουν, μεταξύ άλλων, πολυτελείς εκδηλώσεις, influencers χωρίς παραστατικά και επιχειρήσεις με αυξημένη διαδικτυακή προβολή αλλά χαμηλές δηλωμένες εισπράξεις.

Ταυτόχρονα, δημιουργείται ψηφιακό προφίλ «κινδύνου» για κάθε ΑΦΜ, στο οποίο συγκεντρώνονται εισοδήματα, δαπάνες μέσω καρτών, τραπεζικές συναλλαγές, ακίνητη περιουσία και στοιχεία βραχυχρόνιων μισθώσεων. Οι αποκλίσεις ενεργοποιούν αυτόματα ελέγχους, ενισχύοντας την αυτοσυμμόρφωση.

Κομβικό εργαλείο αποτελεί και ο αναβαθμισμένος Ηλεκτρονικός Θάλαμος Επιχειρήσεων, όπου μέσω δεδομένων γεωεντοπισμού και live traffic παρακολουθείται η πραγματική κίνηση πελατών σε περιοχές και επιχειρήσεις. Όταν η εικόνα αυτή δεν συμβαδίζει με τα στοιχεία των ταμειακών μηχανών στο myDATA, ενεργοποιείται άμεσα επιτόπιος έλεγχος, μετατρέποντας τους δειγματοληπτικούς ελέγχους σε στοχευμένες παρεμβάσεις.

Το επιχειρησιακό σχέδιο του 2026 προβλέπει, μεταξύ άλλων, 26.000 φορολογικούς ελέγχους εισοδήματος, 18.000 στοχευμένους ελέγχους ΦΠΑ από τις ΥΕΔΔΕ και 900 ειδικές έρευνες για μεγάλες υποθέσεις φοροδιαφυγής, με έμφαση στις πιο πρόσφατες χρήσεις ώστε να αποφεύγεται η παραγραφή.

Η δυναμική αυτή στηρίζεται στα αποτελέσματα του 2025, έτους κατά το οποίο η ΑΑΔΕ προχώρησε σε μαζική εφαρμογή ψηφιακών εργαλείων, πραγματοποιώντας πάνω από 170.000 επιτόπιους ελέγχους και διαπιστώνοντας περισσότερες από 530.000 παραβάσεις, ενώ ταυτόχρονα βελτίωσε αισθητά τις παρεχόμενες υπηρεσίες προς πολίτες και επιχειρήσεις μέσω νέων ψηφιακών πλατφορμών.

Με τον ψηφιακό μετασχηματισμό να επιταχύνεται, το 2026 αναμένεται να αποτελέσει σημείο καμπής στη φορολογική διοίκηση, με την τεχνολογία να μετατρέπεται στο βασικό εργαλείο για τον περιορισμό της παραοικονομίας και την ενίσχυση των δημόσιων εσόδων.