Κρίσιμο «stress test» το Πάσχα για το ελληνικό σύστημα ηλεκτροδότησης

ΔΕΔΔΗΕ: Με “έξυπνα” εργαλεία η αποφυγή μπλακαουτ 

Η πασχαλινή περίοδος του 2026 λειτούργησε ως ένα κρίσιμο «stress test» για το ελληνικό σύστημα ηλεκτροδότησης, προσφέροντας πολύτιμα συμπεράσματα για τη διαχείριση της αυξανόμενης παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) σε συνθήκες χαμηλής ζήτησης.

Καθώς η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ στη χώρα αυξήθηκε στα 18 GW, από 15 GW πέρυσι, οι διαχειριστές του συστήματος κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν φαινόμενα υπερβάλλουσας παραγωγής, τα οποία σε ακραίες περιπτώσεις ενδέχεται να οδηγήσουν ακόμη και σε γενικευμένες διακοπές ρεύματος, όπως είχε συμβεί στο παρελθόν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Ωστόσο, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές από τον ΔΕΔΔΗΕ, η διαχείριση της περίσσειας ενέργειας κατά τις ημέρες του Πάσχα πραγματοποιήθηκε με σχετική ευχέρεια, χάρη σε έναν συνδυασμό τεχνικών εργαλείων και θεσμικών παρεμβάσεων που είχαν υλοποιηθεί εγκαίρως.

Κομβικό ρόλο διαδραμάτισε η ενίσχυση των δυνατοτήτων τηλεχειρισμού του ΔΕΔΔΗΕ, που πλέον μπορεί να παρεμβαίνει δυναμικά στην παραγωγή μονάδων ΑΠΕ. Η δυνατότητα αυτή, που ήδη ίσχυε για εγκαταστάσεις υψηλής τάσης, επεκτάθηκε και στη μέση τάση, επιτρέποντας τον έλεγχο περίπου 15 από τα 18 GW εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ.

Παράλληλα, η εισαγωγή της δυνατότητας υποβολής προσφορών με αρνητικές τιμές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας λειτούργησε ως αποτελεσματικός μηχανισμός αυτορρύθμισης. Σε περιόδους υψηλής ηλιοφάνειας και χαμηλής κατανάλωσης – κυρίως τις μεσημβρινές ώρες – οι παραγωγοί καλούνται να καταβάλλουν έως και 50 ευρώ ανά MWh για την ενέργεια που εγχέουν στο δίκτυο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα αρκετοί να επιλέγουν οικειοθελώς τη μείωση ή διακοπή της παραγωγής τους, περιορίζοντας την πίεση στο σύστημα.

Καθοριστικής σημασίας υπήρξε επίσης ο συντονισμός μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, μεταξύ των οποίων το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, ο ΑΔΜΗΕ και ο ΔΕΔΔΗΕ, στο πλαίσιο κοινών αποφάσεων για την αντιμετώπιση των προκλήσεων.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ο ΑΔΜΗΕ διαχειρίστηκε επιτυχώς πλεονάζουσα παραγωγή της τάξης των 3-4 GW κατά την περίοδο του Πάσχα. Η περίσσεια αυτή διοχετεύθηκε εν μέρει σε εξαγωγές, ενώ το υπόλοιπο περιορίστηκε μέσω τηλερύθμισης της παραγωγής από το Κέντρο Ελέγχου Ενέργειας. Επιπλέον, σημαντική ήταν η συμβολή των παραγωγών που εκπροσωπούνται από Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦΟΣΕ), οι οποίοι προχώρησαν σε εθελοντικές περικοπές λόγω μηδενικών ή αρνητικών τιμών στην προημερήσια αγορά του Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας.

Συμπληρωματικά, αξιοποιήθηκαν και οι αντλητικές μονάδες υδροηλεκτρικών σταθμών, ενώ περιορισμένη αλλά υπαρκτή ήταν και η συμβολή των πρώτων μονάδων αποθήκευσης ενέργειας.

Παρά την επιτυχή διαχείριση, οι προκλήσεις παραμένουν. Ενδεικτικά, την Κυριακή των Βαΐων καταγράφηκε ακόμη μεγαλύτερη περίσσεια παραγωγής, που άγγιξε τα 6 GW, επιβεβαιώνοντας ότι η άνοιξη αποτελεί περίοδο υψηλού ρίσκου για την ευστάθεια του συστήματος λόγω της αυξημένης παραγωγής από φωτοβολταϊκά.

Σε αυτό το πλαίσιο, η περαιτέρω ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, έως το τέλος Ιουνίου αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία συστήματα μπαταριών συνολικής ισχύος 400 MW, ενισχύοντας την ικανότητα εξισορρόπησης του δικτύου.