Απόσυρση της διάταξης για τα έργα λειψυδρίας ζητούν οι εργολήπτες

Συγκεκριμένα ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιρειών (ΣΑΤΕ) ζητεί την πλήρη απόσυρση της διάταξης, προειδοποιώντας ότι δημιουργεί σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο και υπονομεύει τις αρχές της διαφάνειας στις δημόσιες συμβάσεις. 

Με επιστολή προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, ο ΣΑΤΕ υποστηρίζει ότι το προτεινόμενο πλαίσιο επιχειρεί να επεκτείνει τις δυνατότητες απευθείας ή εξαιρετικών αναθέσεων πέραν όσων προβλέπει η Οδηγία 2014/24/ΕΕ και ο νόμος 4412/2016. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο καθορίζει με εξαντλητικό τρόπο τις περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να παρακαμφθεί η ανοικτή διαγωνιστική διαδικασία, χωρίς να αφήνει περιθώρια για πρόσθετες εξαιρέσεις μέσω εθνικής νομοθεσίας. 

Ιδιαίτερη κριτική ασκείται και στην αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου, η οποία, σύμφωνα με τον ΣΑΤΕ, υποστηρίζει ότι οι υφιστάμενες διατάξεις δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση των έργων που σχετίζονται με τη λειψυδρία. Ο Σύνδεσμος χαρακτηρίζει τη συγκεκριμένη τεκμηρίωση «ατεκμηρίωτη», εκτιμώντας ότι δεν μπορεί να δικαιολογήσει την εισαγωγή ενός παράλληλου καθεστώτος αναθέσεων εκτός των προβλέψεων της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. 

Ένα ακόμη σημείο έντονης αντιπαράθεσης αφορά την εξαίρεση από τις απαιτήσεις ωριμότητας των έργων. Όπως επισημαίνει ο ΣΑΤΕ, η προτεινόμενη ρύθμιση επιτρέπει τη δημοπράτηση έργων χωρίς να έχουν ολοκληρωθεί βασικές προϋποθέσεις, όπως μελέτες, απαλλοτριώσεις ή περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις. Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια προσέγγιση αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο καθυστερήσεων, αναθεωρήσεων συμβάσεων και δικαστικών εμπλοκών κατά τη φάση υλοποίησης, δημιουργώντας ανασφάλεια τόσο για τους αναδόχους όσο και για τις αναθέτουσες αρχές. 

Ο Σύνδεσμος θεωρεί επίσης ότι το εύρος εφαρμογής της διάταξης είναι υπερβολικά μεγάλο, καθώς περιλαμβάνει όχι μόνο τα βασικά έργα ύδρευσης αλλά και «συνοδευτικά έργα», έννοια που –όπως υποστηρίζει– μπορεί να ερμηνευθεί ιδιαίτερα ευρέως. Παράλληλα εκφράζει επιφυλάξεις για τον ορισμό του «κινδύνου λειψυδρίας», σημειώνοντας ότι πρόκειται για μια αόριστη έννοια, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στην ένταξη συνηθισμένων δημόσιων έργων σε εξαιρετικές διαδικασίες ανάθεσης. 

Κατά την άποψη του ΣΑΤΕ, η λειψυδρία αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα που απαιτεί στρατηγικό σχεδιασμό και όχι έκτακτες διαδικασίες αντίστοιχες με εκείνες που εφαρμόζονται σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών ή άλλων γεγονότων ανωτέρας βίας. Ως παράδειγμα πραγματικής κατάστασης έκτακτης ανάγκης αναφέρεται η κακοκαιρία «Daniel», όπου οι κατεπείγουσες παρεμβάσεις θεωρήθηκαν απολύτως δικαιολογημένες.