Προς αποκατάσταση το ρωμαϊκό συγκρότημα στη Βασιλίσσης Όλγας

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού στις 12 Αυγούστου, η ανασκαφική έρευνα έφερε στο φως ένα μεγαλοπρεπές ρωμαϊκό οικοδομικό συγκρότημα με ημικυκλικό αίθριο, στοές, οργανωμένους χώρους και εκτεταμένο δίκτυο αποχετευτικών αγωγών. Το συγκρότημα γνώρισε διαδοχικές οικοδομικές φάσεις από τον 3ο έως τον 5ο αιώνα μ.Χ., ενώ στον ίδιο χώρο εντοπίστηκαν και σημαντικά κατάλοιπα μεταγενέστερων βυζαντινών χρόνων.

Από το Θεμιστόκλειο τείχος στη βυζαντινή Αθήνα

Ιδιαίτερη θέση μεταξύ των ευρημάτων κατέχει η λαξευτή στον φυσικό βράχο τάφρος του Θεμιστόκλειου τείχους, το αρχαιότερο διατηρούμενο στοιχείο της ανασκαφής, που επιβεβαιώνει τη χάραξη της αρχαίας οχύρωσης.

Η περιοχή βόρεια του Ολυμπιείου και σε άμεση γειτνίαση με τον Ιλισό αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ιστορικούς πυρήνες της Αθήνας, με αδιάλειπτη ανθρώπινη παρουσία από την προϊστορική εποχή έως τους πρώτους βυζαντινούς χρόνους.

Αρχικά αναπτύχθηκε ως χώρος λατρείας και κατοίκησης εκτός των τειχών της αρχαίας πόλης, φιλοξενώντας σημαντικά ιερά. Κατά τη ρωμαϊκή περίοδο και ιδιαίτερα επί Αδριανού, εντάχθηκε σταδιακά στον αστικό ιστό και εξελίχθηκε σε μία από τις εύπορες περιοχές της Αθήνας, με σημαντικά δημόσια και ιδιωτικά οικοδομήματα.

Η ανασκαφή έδειξε ότι το ρωμαϊκό οικοδόμημα γνώρισε δύο βασικές οικοδομικές φάσεις: η πρώτη τοποθετείται από τα τέλη του 3ου έως τις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ. και η δεύτερη στις αρχές του 5ου αιώνα, ενώ ακολούθησαν μικρότερες μετασκευές και επεκτάσεις.

Η τελευταία περίοδος χρήσης του χώρου αποδίδεται στους βυζαντινούς χρόνους. Τα ευρήματα, όπως απλούστερες τοιχοποιίες, υπόγειοι κτιστοί σιροί και αποθηκευτικοί πίθοι, καταδεικνύουν μεταβολή του χαρακτήρα της περιοχής, με στροφή προς παραγωγικές και αποθηκευτικές δραστηριότητες.

Οι εργασίες αποκατάστασης

Το πρόγραμμα προστασίας και ανάδειξης περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:

• συντήρηση και αποκατάσταση των τοιχοποιιών,
• προστασία και συντήρηση του ψηφιδωτού δαπέδου,
• αποκατάσταση αρχιτεκτονικών μελών,
• διαχείριση της βλάστησης,
• απομάκρυνση νεότερων και ασύμβατων επεμβάσεων,
• αποκατάσταση των ιστορικών επιπέδων,
• βελτίωση της αναγνωσιμότητας του αρχαιολογικού χώρου,
• ολοκληρωμένη διαχείριση των ομβρίων υδάτων για την προστασία των μνημείων.

Οι παρεμβάσεις έχουν σχεδιαστεί με βάση τις διεθνώς αποδεκτές αρχές προστασίας της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, με έμφαση στον σεβασμό της αυθεντικότητας του μνημείου και των αρχικών δομικών υλικών.

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, αναφερόμενη στο έργο, υπογράμμισε ότι μετά την απόδοση της οδού Βασιλίσσης Όλγας στους πολίτες στα τέλη Απριλίου, η προστασία και ανάδειξη των αρχαιολογικών καταλοίπων αποτελεί το επόμενο ουσιαστικό βήμα.

Όπως τόνισε, το σύνολο των ευρημάτων, από την τάφρο του Θεμιστόκλειου τείχους έως το εκτεταμένο ρωμαϊκό συγκρότημα και τα βυζαντινά κατάλοιπα, εμπλουτίζει ουσιαστικά τις γνώσεις για την εξέλιξη της Αθήνας από τους κλασικούς έως τους βυζαντινούς χρόνους.

Η αποκατάσταση του μνημειακού συνόλου αναμένεται να προσθέσει ένα ακόμη σημαντικό κεφάλαιο στην ιστορική τοπογραφία της πρωτεύουσας, δίνοντας σε κατοίκους και επισκέπτες τη δυνατότητα να γνωρίσουν μια λιγότερο γνωστή, αλλά ιδιαίτερα σημαντική, όψη της μακραίωνης ιστορίας της Αθήνας.