Λιγότερες οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τις εξορύξεις και μέταλλα

Η μελέτη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας εντείνει τη ζήτηση για κρίσιμα μέταλλα και πρώτες ύλες, τοποθετώντας τη μεταλλευτική δραστηριότητα στο επίκεντρο της ενεργειακής μετάβασης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία για το 2024, ο κλάδος εξόρυξης και μετάλλων αντιστοιχεί στο 11% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, εκ των οποίων:

• 3% προέρχεται από δραστηριότητες εξόρυξης
• 8% από την παραγωγή μετάλλων

Σε επίπεδο κατηγοριών εκπομπών, το 93% αφορά Scope 1 και το 7% Scope 2.

Η ανάλυση βασίστηκε σε δεδομένα από 1.700 εγκαταστάσεις και 14 βασικά εμπορεύματα, καλύπτοντας το 87% της παγκόσμιας παραγωγής, με το υπόλοιπο 13% να προσεγγίζεται μέσω μοντελοποίησης.

Χάλυβας, άνθρακας και αλουμίνιο οι βασικοί «ρυπαντές»

Η κατανομή των εκπομπών εντός του κλάδου αναδεικνύει:

• τον χάλυβα ως τον μεγαλύτερο συντελεστή (55%)
• την εξόρυξη άνθρακα (23%)
• την παραγωγή αλουμινίου (15%)

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι περίπου το 70% της παγκόσμιας παραγωγής χάλυβα εξακολουθεί να βασίζεται σε διαδικασίες υψικαμίνου, με υψηλή ένταση άνθρακα.

Παράλληλα, οι εκπομπές από την εξόρυξη μη άνθρακα παραμένουν περιορισμένες (0,54% των παγκόσμιων εκπομπών), σε αντίθεση με τις διαφυγές μεθανίου από τον άνθρακα που φθάνουν το 2,46%.

Αυξητική τάση λόγω ζήτησης

Την περίοδο 2020–2024, οι συνολικές εκπομπές του κλάδου αυξήθηκαν κατά 3%, αντανακλώντας τόσο την αυξανόμενη ζήτηση για πρώτες ύλες όσο και την ένταση των εξορυκτικών δραστηριοτήτων.

Η τάση αυτή συνδέεται άμεσα με τους διεθνείς στόχους για την ενεργειακή μετάβαση, όπως αυτοί που συμφωνήθηκαν στο COP28, όπου τέθηκε ως στόχος ο τριπλασιασμός της εγκατεστημένης ισχύος από ανανεώσιμες πηγές έως το 2030.

Γεωγραφικές ανισορροπίες και προκλήσεις αποανθρακοποίησης

Η κατανομή των εκπομπών εμφανίζει έντονες γεωγραφικές ανισότητες, με το 80% να παράγεται στην Ασία, η οποία αποτελεί τον κύριο κόμβο εξόρυξης και επεξεργασίας πρώτων υλών.

Στην Ευρώπη, οι εκπομπές προέρχονται σχεδόν αποκλειστικά από την παραγωγή χάλυβα, ενώ σε περιοχές όπως η Αφρική και η Μέση Ανατολή σημαντικό μερίδιο κατέχει το αλουμίνιο.

Οι λύσεις χαμηλού άνθρακα

Η μελέτη αναδεικνύει τις βασικές κατευθύνσεις για τη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος του κλάδου:

• μετάβαση σε ηλεκτρικούς κλιβάνους (EAF) για την παραγωγή χάλυβα
• αύξηση της χρήσης ανακυκλωμένων υλικών
• ενίσχυση της χρήσης ανανεώσιμης ενέργειας, ιδίως στην παραγωγή αλουμινίου

Παρά την αυξανόμενη πίεση για βιωσιμότητα, το ICMM υπογραμμίζει ότι η δημιουργία ενός διαφανούς και αξιόπιστου παγκόσμιου dataset αποτελεί κρίσιμο βήμα για την κατανόηση και τη διαχείριση των εκπομπών του κλάδου.

Στο επίκεντρο της ενεργειακής μετάβασης

Η εξορυκτική βιομηχανία βρίσκεται σε μια κρίσιμη ισορροπία: καλείται να αυξήσει την παραγωγή για να στηρίξει την πράσινη μετάβαση, ενώ ταυτόχρονα πρέπει να περιορίσει τις εκπομπές της.

Η νέα μελέτη επιχειρεί να επανατοποθετήσει τη συζήτηση σε πιο ρεαλιστική βάση, αναδεικνύοντας ότι, αν και ο κλάδος αποτελεί σημαντικό παράγοντα εκπομπών, η συμβολή του παραμένει διαχειρίσιμη υπό την προϋπόθεση επιτάχυνσης των επενδύσεων σε τεχνολογίες χαμηλού άνθρακα.