Από το βιομηχανικό Λαύριο στην εποχή της AI

Η νέα υποδομή, η οποία καταλαμβάνει την 31η θέση στην παγκόσμια κατάταξη TOP500, εγκαταστάθηκε στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού, επιφάνειας περίπου 1.500 τ.μ., το οποίο μετατράπηκε σε σύγχρονο κέντρο δεδομένων υψηλών προδιαγραφών.

Πρόκειται για χαρακτηριστική περίπτωση επανάχρησης βιομηχανικού ακινήτου, όπου ένα προστατευόμενο κτίριο αποκτά νέα λειτουργία ως υποδομή ψηφιακής τεχνολογίας, συνδέοντας τη βιομηχανική κληρονομιά του Λαυρίου με την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.

Υπολογιστική ισχύς και τεχνολογικός εξοπλισμός

Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» διαθέτει μετρημένη υπολογιστική επίδοση 85,69 PetaFlops, που αντιστοιχεί σε περίπου 85,69 τετράκις εκατομμύρια υπολογιστικές πράξεις ανά δευτερόλεπτο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν στις 19 Οκτωβρίου, η επίδοση αυτή τον κατατάσσει μεταξύ των ισχυρότερων υπερυπολογιστών διεθνώς.

Το σύστημα βασίζεται σε αρχιτεκτονική της Hewlett Packard Enterprise (HPE) και χρησιμοποιεί επιταχυντές NVIDIA GH200, σχεδιασμένους για απαιτητικές εφαρμογές επιστημονικών υπολογισμών και τεχνητής νοημοσύνης.

Η υποδομή θα υποστηρίζει την ανάπτυξη μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, την επεξεργασία δεδομένων μεγάλης κλίμακας, τις κλιματικές προσομοιώσεις και την υπολογιστική έρευνα σε τομείς όπως η υγεία, η ενέργεια και η βιομηχανία.

Η πρόσβαση των πρώτων χρηστών προγραμματίζεται να ξεκινήσει σταδιακά τον Δεκέμβριο του 2026, μετά την ολοκλήρωση της παραμετροποίησης του συστήματος.

Κέντρο δεδομένων ισχύος 6,3 MVA

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ενεργειακές και ηλεκτρομηχανολογικές υποδομές που απαιτήθηκαν για τη λειτουργία του υπερυπολογιστή.

Το νέο κέντρο δεδομένων διαθέτει εγκατεστημένη ηλεκτρική ισχύ 6,3 MVA, μέγεθος που αποτυπώνει τις απαιτήσεις τροφοδοσίας μιας εγκατάστασης υψηλής υπολογιστικής πυκνότητας. Η ονομαστική αυτή ισχύς δεν ταυτίζεται με την πραγματική κατανάλωση του συστήματος, η οποία εξαρτάται από το υπολογιστικό φορτίο και τη λειτουργία των υποστηρικτικών εγκαταστάσεων.

Για την ψύξη του εξοπλισμού χρησιμοποιείται τεχνολογία άμεσης υγρής ψύξης (Direct Liquid Cooling), η οποία απομακρύνει τη θερμότητα από τα υπολογιστικά κυκλώματα αποτελεσματικότερα σε σχέση με τις συμβατικές λύσεις αερόψυξης.

Το σύστημα συνδυάζεται με δυνατότητα ελεύθερης ψύξης για μεγάλο μέρος του έτους, αξιοποιώντας τις τοπικές κλιματικές συνθήκες και περιορίζοντας τις ενεργειακές απαιτήσεις. Η ενεργειακή αποδοτικότητα του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» αποτυπώνεται στην 23η θέση που καταλαμβάνει στην παγκόσμια κατάταξη Green500.

Παράλληλα, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου λειτουργεί φωτοβολταϊκό πάρκο εγκατεστημένης ισχύος 2 MWp, το οποίο χρησιμοποιείται για ιδιοκατανάλωση, συμβάλλοντας στην κάλυψη μέρους των ενεργειακών αναγκών της εγκατάστασης..

Πώς κατανέμεται η επένδυση των €58,9 εκατ.

Η επένδυση υλοποιήθηκε από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ – GRNET) και περιλαμβάνει δύο διακριτά σκέλη. Το μεγαλύτερο μέρος, ύψους €41 εκατ., αφορά την προμήθεια και εγκατάσταση του υπολογιστικού εξοπλισμού, των συστημάτων αποθήκευσης δεδομένων και του λογισμικού, καθώς και την παροχή εκπαιδευτικών υπηρεσιών. Το συγκεκριμένο αντικείμενο ανέλαβε η Hewlett Packard Enterprise.

Το δεύτερο σκέλος, προϋπολογισμού €17,9 εκατ., ανατέθηκε στη MainSys Α.Ε. και αφορά τη διαμόρφωση των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων και του κέντρου δεδομένων στο Λαύριο.

Η χρηματοδότηση προέρχεται από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με πόρους του ευρωπαϊκού μηχανισμού NextGenerationEU, καθώς και από την Κοινή Επιχείρηση EuroHPC.

Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» αποτελεί τον υπολογιστικό πυρήνα του ελληνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης PHAROS AI Factory, το οποίο εντάσσεται στο ευρωπαϊκό δίκτυο αντίστοιχων υποδομών.

Το PHAROS θα συνδυάζει την υπολογιστική ισχύ με πρόσβαση σε δεδομένα, εξειδικευμένα εργαλεία και τεχνική υποστήριξη, επιτρέποντας σε ερευνητικούς οργανισμούς, επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς να αναπτύσσουν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.

Οι βασικοί τομείς προτεραιότητας είναι η υγεία, η γλώσσα και ο πολιτισμός, καθώς και η βιωσιμότητα.

Η πρόσβαση στην υποδομή θα πραγματοποιείται μέσω προσκλήσεων της ΕΔΥΤΕ, της EuroHPC και του PHAROS, με αξιολόγηση των προτεινόμενων έργων βάσει της επιστημονικής ή τεχνολογικής τους αξίας και των απαιτούμενων υπολογιστικών πόρων.