Kaspersky: Έως 90% των εργαζομένων έχουν αντιμετωπίσει περιστατικά κυβερνοασφάλειας

Ενδεικτικό είναι ότι περισσότεροι από τέσσερις στους πέντε εργαζομένους έχουν αντιμετωπίσει τουλάχιστον ένα περιστατικό κυβερνοασφάλειας, με τα σχετικά ποσοστά να προσεγγίζουν το 90% σε ορισμένες επαγγελματικές κατηγορίες.

Αυτό προκύπτει από πρόσφατη έρευνα της Kaspersky σε εργαζομένους από 14 επαγγελματικούς κλάδους, η οποία καταγράφει τόσο τις συχνότερες ψηφιακές απειλές όσο και τον τρόπο με τον οποίο διαφορετικές ομάδες επαγγελματιών αντιδρούν απέναντι σε αυτές.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, το ποσοστό των εργαζομένων που έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με περιστατικά κυβερνοασφάλειας κυμαίνεται από 82% στις διοικητικές και υποστηρικτικές επιχειρησιακές θέσεις έως 89,7% στους τομείς της διαχείρισης εταιρικών κινδύνων, των νομικών υπηρεσιών και της κανονιστικής συμμόρφωσης. Η εικόνα αυτή καταδεικνύει ότι η επαγγελματική εμπειρία και η εξοικείωση με την τεχνολογία δεν εξαλείφουν τον κίνδυνο, αλλά επηρεάζουν κυρίως το είδος των απειλών που αντιμετωπίζουν οι χρήστες.

Ποιες ψηφιακές απειλές αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι

Σε επίπεδο συνολικού δείγματος, οι συχνότερες απειλές σχετίζονται με καθημερινές μορφές ψηφιακής εξαπάτησης και ανεπιθύμητης επικοινωνίας. Ειδικότερα, το 40,9% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι έχει δεχθεί παραπλανητικές τηλεφωνικές κλήσεις ή μηνύματα SMS, ενώ το 40,4% έχει αντιμετωπίσει μηνύματα spam και το 25,5% ανεπιθύμητες διαφημίσεις.

Ωστόσο, διαφορετική είναι η εικόνα όταν οι εργαζόμενοι καλούνται να αξιολογήσουν τους κινδύνους που τους προκαλούν τη μεγαλύτερη ανησυχία. Στην κορυφή των προβληματισμών βρίσκεται η διαρροή δεδομένων, με ποσοστό 45,6%, ενώ ακολουθούν η παραβίαση λογαριασμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με 44,6% και η κλοπή προσωπικών δεδομένων με 38,1%.

Η διαφοροποίηση αυτή αναδεικνύει ότι, πέρα από τις συνηθισμένες απόπειρες εξαπάτησης, οι χρήστες ανησυχούν ιδιαίτερα για περιστατικά που ενδέχεται να έχουν μακροχρόνιες συνέπειες στην προσωπική και επαγγελματική τους ζωή.

Η τεχνολογική εξοικείωση δεν εξαλείφει τον κίνδυνο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα που αφορούν τους εργαζομένους σε τεχνικές ειδικότητες, όπως η κυβερνοασφάλεια, η τεχνική υποστήριξη πληροφοριακών συστημάτων και η ανάπτυξη λογισμικού.

Οι συγκεκριμένοι επαγγελματίες εμφανίζονται λιγότερο εκτεθειμένοι σε ορισμένες από τις πιο συνηθισμένες μορφές ψηφιακής απάτης. Το ποσοστό όσων ανέφεραν παραπλανητικές τηλεφωνικές κλήσεις διαμορφώθηκε σε 36,3%, έναντι 42,7% στους εργαζομένους μη τεχνικών ειδικοτήτων. Αντίστοιχα, τα περιστατικά spam ανήλθαν σε 37,1%, έναντι 41,3%.

Η χαμηλότερη έκθεση σε αυτές τις απειλές, ωστόσο, δεν μεταφράζεται σε μικρότερο συνολικό κίνδυνο. Αντίθετα, το 86% των εργαζομένων σε τεχνικές ειδικότητες δήλωσε ότι έχει αντιμετωπίσει περιστατικό κυβερνοασφάλειας, έναντι 84,1% στις μη τεχνικές ειδικότητες.

Η διαφορά σχετίζεται με τη μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης πιο σύνθετων απειλών. Ειδικότερα, οι εργαζόμενοι σε τεχνικούς κλάδους ανέφεραν συχνότερα περιστατικά κακόβουλου λογισμικού, σε ποσοστό 11,3% έναντι 8,5%, απάτες που αξιοποιούν τεχνητή νοημοσύνη ή τεχνολογίες deepfake, σε ποσοστό 9% έναντι 6,3%, καθώς και επιθέσεις σε έξυπνες συσκευές, με ποσοστό 6,8% έναντι 4,1%.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των επαγγελματιών που δραστηριοποιούνται ειδικά στον τομέα της κυβερνοασφάλειας. Παρότι αναφέρουν περιστατικά τηλεφωνικής απάτης και ανεπιθύμητων μηνυμάτων σε ποσοστά κατά 25% χαμηλότερα από τον μέσο όρο, το συνολικό ποσοστό όσων έχουν αντιμετωπίσει περιστατικό κυβερνοασφάλειας φτάνει το 85,6%.

Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η γνώση και η εμπειρία βοηθούν στον εντοπισμό και την αποφυγή ορισμένων απειλών, δεν αποτελούν όμως από μόνες τους επαρκή ασπίδα απέναντι στις ολοένα πιο εξελιγμένες μεθόδους κυβερνοεπιθέσεων.

Η αντίδραση των χρηστών και η περιορισμένη υιοθέτηση εργαλείων προστασίας

Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της έρευνας αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι εργαζόμενοι αντιδρούν μετά την αντιμετώπιση ενός περιστατικού κυβερνοασφάλειας.

Σύμφωνα με την Kaspersky, οι περισσότεροι επιλέγουν να προσαρμόσουν την καθημερινή διαδικτυακή συμπεριφορά τους, αντί να προχωρήσουν στην εγκατάσταση νέων εργαλείων προστασίας ή στην ενεργοποίηση πρόσθετων μηχανισμών ασφάλειας.

Ειδικότερα, το 44,7% σταμάτησε να απαντά σε κλήσεις από άγνωστους αριθμούς, ενώ το 36,5% περιόρισε την επίσκεψη σε μη αξιόπιστους ιστότοπους. Αντίθετα, μόλις το 30,1% ενεργοποίησε τον έλεγχο ταυτότητας πολλαπλών παραγόντων (MFA) και μόνο το 24,3% εγκατέστησε λογισμικό προστασίας.

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι, παρά την αυξανόμενη ευαισθητοποίηση γύρω από τους ψηφιακούς κινδύνους, η μετάβαση από τις βασικές πρακτικές προφύλαξης στην αξιοποίηση πιο ολοκληρωμένων λύσεων ασφαλείας παραμένει περιορισμένη.

Οι εργαζόμενοι στο μάρκετινγκ εμφανίζουν τη μεγαλύτερη έκθεση

Μεταξύ των επαγγελματικών ομάδων που εξετάστηκαν, οι εργαζόμενοι στον τομέα του μάρκετινγκ κατέγραψαν τον υψηλότερο μέσο αριθμό διαφορετικών περιστατικών κυβερνοασφάλειας, με 4,57 περιστατικά ανά συμμετέχοντα, έναντι 3,72 στο σύνολο του δείγματος.

Παρά τη μεγαλύτερη έκθεση, εμφανίζονται πιο δραστήριοι στην υιοθέτηση νέων συνηθειών προστασίας μετά από ένα περιστατικό.

Συγκεκριμένα, το 42,4% άρχισε να αποφεύγει τη χρήση δημόσιων δικτύων Wi-Fi για την πραγματοποίηση συναλλαγών, έναντι 24,1% στο σύνολο των εργαζομένων. Παράλληλα, το 41% δήλωσε ότι άρχισε να αλλάζει συχνότερα τους κωδικούς πρόσβασής του, έναντι 26,8%, ενώ το 33,1% υιοθέτησε συστηματικότερη πρακτική δημιουργίας αντιγράφων ασφαλείας των δεδομένων του, έναντι 23% συνολικά.

Στον αντίποδα βρίσκονται οι εργαζόμενοι στη διαχείριση εταιρικών κινδύνων, τις νομικές υπηρεσίες και την κανονιστική συμμόρφωση. Παρότι η συγκεκριμένη ομάδα εμφανίζει το υψηλότερο ποσοστό περιστατικών κυβερνοασφάλειας, στο 89,7%, η αντίδρασή της επικεντρώνεται κυρίως σε βασικές πρακτικές προστασίας.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αποφυγή απάντησης σε κλήσεις από άγνωστους αριθμούς, η χρήση διαφορετικών κωδικών πρόσβασης για κάθε λογαριασμό και ο έλεγχος για πιθανή διαρροή κωδικών σε βάσεις δεδομένων που έχουν παραβιαστεί.

Οι συστάσεις της Kaspersky για την ψηφιακή προστασία

Με δεδομένη την ευρεία διάδοση των κυβερνοαπειλών, η Kaspersky υπογραμμίζει την ανάγκη υιοθέτησης μιας πιο ολοκληρωμένης προσέγγισης στην ψηφιακή ασφάλεια, η οποία δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από την προσοχή και τις γνώσεις του κάθε χρήστη.

Στις βασικές συστάσεις της περιλαμβάνεται η ενεργοποίηση του ελέγχου ταυτότητας πολλαπλών παραγόντων (MFA), όπου αυτός είναι διαθέσιμος, καθώς και η χρήση διαφορετικού κωδικού πρόσβασης για κάθε διαδικτυακό λογαριασμό. Για την ασφαλή αποθήκευση και διαχείριση των κωδικών προτείνεται, επίσης, η αξιοποίηση ενός password manager.

Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην τακτική ενημέρωση των συσκευών και του λογισμικού, αλλά και στη χρήση ολοκληρωμένων λύσεων κυβερνοασφάλειας που μπορούν να παρέχουν αυτοματοποιημένη προστασία σε διαφορετικές συσκευές και ψηφιακές δραστηριότητες.

Όπως επισημαίνει ο Vladimir Dashchenko, ειδικός σε θέματα κυβερνοασφάλειας της Kaspersky, η έρευνα αναδεικνύει ότι δεν υπάρχει μία ενιαία προσέγγιση που να μπορεί να διασφαλίσει την προστασία όλων των χρηστών. Οι κατάλληλες συνήθειες και τα μέτρα ασφαλείας εξαρτώνται από τον τρόπο με τον οποίο κάθε επαγγελματική ομάδα χρησιμοποιεί την τεχνολογία και αντιμετωπίζει τις ψηφιακές απειλές.

Η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των μεθόδων εξαπάτησης, σε συνδυασμό με την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στις κυβερνοεπιθέσεις, καθιστά ακόμη πιο αναγκαία την ανάπτυξη εξατομικευμένων και αυτοματοποιημένων μηχανισμών προστασίας.

Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι η κυβερνοασφάλεια δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικό ζήτημα των ειδικών της πληροφορικής, αλλά μια καθημερινή πρόκληση για το σύνολο των εργαζομένων και των επιχειρήσεων. Και καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται, η προσωπική επαγρύπνηση, αν και απαραίτητη, δεν αρκεί από μόνη της για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των ψηφιακών κινδύνων.