Φόβοι για άνοδο στις τιμές ακινήτων λόγω των νέων επενδύσεων στον Ελαιώνα

Ο Ελαιώνας αποτελεί, σύμφωνα με τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ, μία από τις τελευταίες εκτεταμένες περιοχές του μητροπολιτικού συγκροτήματος της Αθήνας που, λόγω του ιδιαίτερου πολεοδομικού καθεστώτος και της σχετικά αραιής δόμησης, διαθέτει δυνατότητες ανάπτυξης μεγάλων δημόσιων χώρων πρασίνου.

Ωστόσο, όπως υποστηρίζει ο ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ, οι προβλέψεις του Προεδρικού Διατάγματος του 1995 για την περιοχή δεν υλοποιήθηκαν διαχρονικά, ενώ σήμερα ο Ελαιώνας αντιμετωπίζεται ως ένα νέο πεδίο για μεγάλες επενδύσεις.

Ο φόβος για αύξηση των αξιών γης

Ο Σύλλογος εκτιμά ότι η προσέλκυση επενδύσεων στην περιοχή μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών της γης και των ακινήτων, εξέλιξη που, σύμφωνα με την ίδια θέση, θα μπορούσε να καταστήσει ακριβότερες και δυσκολότερες τις απαλλοτριώσεις που απαιτούνται για τη δημιουργία των προβλεπόμενων δημόσιων χώρων.

Με αφορμή τον «Αρχιτεκτονικό διαγωνισμό ιδεών για τη στρατηγική διαχείριση της ευρύτερης περιοχής του Ελαιώνα», ο ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ επαναφέρει τη θέση του για την κατάργηση της παραγράφου 4 του άρθρου 2 της υπουργικής απόφασης για τους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς, η οποία αφορά έργα που υλοποιούνται μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων όπως το ΕΣΠΑ, το Ταμείο Ανάκαμψης, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και οι ΣΔΙΤ.

Κριτική στους όρους του διαγωνισμού

Ο ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ εκφράζει παράλληλα επιφυλάξεις για τη διαδικασία που έχει επιλεγεί, υποστηρίζοντας ότι οι αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί θα πρέπει να είναι ανοιχτοί και να οδηγούν στη μελέτη και υλοποίηση της βραβευθείσας πρότασης, με ουσιαστική συμμετοχή των μελετητών.

Στο πλαίσιο αυτό, ασκεί κριτική στον θεσμό των «αρχιτεκτονικών διαγωνισμών ιδεών», υποστηρίζοντας ότι οι προτάσεις που κατατίθενται δεν δεσμεύουν τους φορείς υλοποίησης και ότι υπάρχει κίνδυνος να αξιοποιούνται κυρίως για επικοινωνιακούς σκοπούς.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις προϋποθέσεις συμμετοχής στον διαγωνισμό για τον Ελαιώνα. Σύμφωνα με τον Σύλλογο, η επιλογή διαγωνισμού «ιδεών» αντί «προσχεδίων», σε συνδυασμό με τις απαιτήσεις για 15ετή και 12ετή επαγγελματική εμπειρία, δημιουργεί περιορισμούς στη συμμετοχή νεότερων αρχιτεκτόνων.

Ζήτημα και η εγγραφή στα μητρώα μελετητών

Ο ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ θέτει ακόμη θέμα σχετικά με την απαίτηση της προκήρυξης οι ζητούμενες εμπειρίες να τεκμηριώνονται μέσω εγγραφής στα μητρώα της ΜΕΜ.

Όπως υποστηρίζει, η συγκεκριμένη πρόβλεψη ενδέχεται να αποκλείει από την κύρια ομάδα μελέτης αρχιτέκτονες που δεν είναι εγγεγραμμένοι στα συγκεκριμένα μητρώα. Ο Σύλλογος επικαλείται την υπουργική απόφαση για τους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς, σύμφωνα με την οποία η εγγραφή στο μητρώο μελετητών και η κατοχή αντίστοιχης τάξης μελετητικού πτυχίου δεν αποτελούν προαπαιτούμενο για τη συμμετοχή.

Αίτημα για παράταση

Ένα ακόμη σημείο κριτικής αφορά το χρονοδιάγραμμα του διαγωνισμού. Η προκήρυξη έγινε στις 27 Ιουλίου 2026, ενώ, σύμφωνα με τον ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ, διαβιβάστηκε στον Σύλλογο για δημοσίευση στις 31 Ιουλίου, με την προθεσμία ηλεκτρονικής εγγραφής να λήγει στις 26 Αυγούστου.

Ο Σύλλογος χαρακτηρίζει προβληματική την επιλογή της συγκεκριμένης περιόδου, καθώς συμπίπτει με τον Αύγουστο και, όπως υποστηρίζει, περιορίζει στην πράξη τον χρόνο ενημέρωσης και προετοιμασίας των ενδιαφερομένων.

Για τον λόγο αυτό ζητά, κατ’ ελάχιστον, παράταση της προθεσμίας ηλεκτρονικής δήλωσης συμμετοχής κατά ένα μήνα, καθώς και αντίστοιχη παράταση της καταληκτικής ημερομηνίας του διαγωνισμού.

Ο Ελαιώνας βρίσκεται έτσι στο επίκεντρο μιας ευρύτερης συζήτησης για το μοντέλο ανάπτυξης της δυτικής Αθήνας, καθώς η προοπτική νέων επενδύσεων και η πιθανή άνοδος των αξιών γης συνυπάρχουν με το διαχρονικό αίτημα για περισσότερο δημόσιο πράσινο και οργανωμένους κοινόχρηστους χώρους.