Η τεχνητή νοημοσύνη, οι επενδύσεις στη φαρμακευτική παραγωγή, η κυβερνοασφάλεια και η μετατόπιση υπηρεσιών περίθαλψης προς το σπίτι δημιουργούν νέες απαιτήσεις σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, αλλά και αυξανόμενες πιέσεις για τις επιχειρήσεις που καλούνται να εξασφαλίσουν τα κατάλληλα στελέχη.
Η πρόκληση είναι ήδη ιδιαίτερα έντονη. Σύμφωνα με την έρευνα, το 74% των εργοδοτών στον κλάδο της Υγείας και των Βιοεπιστημών παγκοσμίως αντιμετωπίζει δυσκολίες στην εύρεση εργαζομένων με τις απαιτούμενες δεξιότητες. Την ίδια στιγμή, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι η παγκόσμια έλλειψη επαγγελματιών υγείας θα φτάσει τα 11 εκατομμύρια έως το 2030, με τις μεγαλύτερες ελλείψεις να εντοπίζονται σε χώρες χαμηλού και χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος.
Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι η επόμενη ημέρα του κλάδου δεν θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από την τεχνολογική καινοτομία και τις επενδύσεις, αλλά σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα των οργανισμών να προσελκύουν, να εκπαιδεύουν και να διακρατούν εξειδικευμένους εργαζομένους.
Τεχνητή νοημοσύνη: Το στοίχημα των δεξιοτήτων
Η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στις κλινικές διαδικασίες, στην καθημερινή λειτουργία των οργανισμών και στην έρευνα και ανάπτυξη δημιουργεί νέες δυνατότητες για τη βελτίωση της παραγωγικότητας και της αποτελεσματικότητας.
Στον κλάδο των Βιοεπιστημών, οι εργοδότες εντοπίζουν τη μεγαλύτερη θετική επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στη μάθηση και την ανάπτυξη των εργαζομένων, με ποσοστό 31%. Ακολουθούν η βελτίωση της απόδοσης των ομάδων και η πρόβλεψη των αναγκών σε ανθρώπινο δυναμικό, με 14% αντίστοιχα.
Ωστόσο, η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών προϋποθέτει την ανάπτυξη των κατάλληλων δεξιοτήτων και τη διασφάλιση της ανθρώπινης εποπτείας. Η διαφάνεια στη λήψη αποφάσεων και η στοχευμένη επανεκπαίδευση αποτελούν βασικές προϋποθέσεις ώστε οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη να μεταφραστούν σε μετρήσιμα αποτελέσματα.
Ανθεκτικότητα του κλάδου και νέες ανάγκες στελέχωσης
Παρά την αβεβαιότητα στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον, περισσότερα από τα τρία τέταρτα των στελεχών βιοφαρμακευτικών και ιατροτεχνολογικών επιχειρήσεων δηλώνουν αισιόδοξα για τις οικονομικές προοπτικές των οργανισμών τους κατά το επόμενο έτος. Αντίθετα, μόλις το 41% εμφανίζεται αισιόδοξο για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας.
Οι προοπτικές ανάπτυξης, οι συγχωνεύσεις και εξαγορές, αλλά και οι πιέσεις στο κόστος αναδιαμορφώνουν τις ανάγκες στελέχωσης. Οι επιχειρήσεις καλούνται να υιοθετήσουν πιο ευέλικτα μοντέλα διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού, εξασφαλίζοντας παράλληλα στελέχη με ικανότητες διαχείρισης οργανωτικών αλλαγών, ενοποίησης λειτουργιών και συμμόρφωσης με τις κανονιστικές απαιτήσεις.
Λήξη πατεντών: Πίεση για νέα φαρμακευτικά προϊόντα
Σημαντικές ανακατατάξεις αναμένονται και στη φαρμακευτική βιομηχανία, καθώς η λήξη της προστασίας σημαντικών φαρμακευτικών πατεντών απειλεί να επηρεάσει σημαντικά τα έσοδα των επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με την έκθεση, σχεδόν 300 δισ. δολάρια σε έσοδα από φαρμακευτικά προϊόντα αναμένεται να επηρεαστούν από τη λήξη πατεντών έως το 2030. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την ανάγκη επιτάχυνσης της ανάπτυξης νέων προϊόντων, βελτίωσης της παραγωγικότητας και συγκράτησης του λειτουργικού κόστους, χωρίς να περιορίζονται οι επενδύσεις σε κρίσιμες δεξιότητες.
Παράλληλα, η αναδιάρθρωση των εφοδιαστικών αλυσίδων και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι ενισχύουν την τάση μεταφοράς και επέκτασης της παραγωγής σε περιφερειακές αγορές. Στις ΗΠΑ έχουν ήδη ανακοινωθεί επενδυτικές δεσμεύσεις άνω των 200 δισ. δολαρίων για την ενίσχυση της παραγωγικής δυναμικότητας.
Κατ’ οίκον φροντίδα: Αγορά 474 δισ. δολαρίων έως το 2030
Η επέκταση των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης στο σπίτι αποτελεί μία ακόμη σημαντική μεταβολή. Η παγκόσμια αγορά κατ’ οίκον φροντίδας εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 309,9 δισ. δολάρια το 2025 σε 473,8 δισ. δολάρια το 2030, με σύνθετο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 8,9%.
Η γήρανση του πληθυσμού και η αυξανόμενη ζήτηση για εξατομικευμένες και περισσότερο προσβάσιμες υπηρεσίες περίθαλψης επιταχύνουν τη μετατόπιση της φροντίδας πέρα από τις παραδοσιακές νοσοκομειακές και κλινικές δομές.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί νέες ανάγκες στελέχωσης, καθώς οι πάροχοι υπηρεσιών υγείας καλούνται να συντονίζουν εργαζομένους σε κατοικίες ασθενών, κλινικές, κοινοτικές δομές και ψηφιακά κανάλια. Στο επίκεντρο βρίσκονται επαγγελματίες που συνδυάζουν κλινικές γνώσεις με ψηφιακές δεξιότητες, ικανότητες επικοινωνίας και δυνατότητα αυτόνομης εργασίας.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά, επομένως, η προσέλκυση και διακράτηση νοσηλευτών και επαγγελματιών φροντίδας.
Βιοφαρμακευτική παραγωγή: Ζήτηση για εξειδικευμένους εργαζομένους
Η γεωπολιτική αστάθεια και η ανάγκη μεγαλύτερης ανθεκτικότητας των εφοδιαστικών αλυσίδων επιταχύνουν τις επενδύσεις στην περιφερειακή και εγχώρια παραγωγή φαρμάκων.
Ενδεικτικό είναι ότι το 76% των στελεχών βιοφαρμακευτικών επιχειρήσεων εκτιμά πως οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι θα επηρεάσουν σημαντικά τις στρατηγικές προμηθειών, ενώ το 56% προβλέπει σημαντική αύξηση της εγχώριας παραγωγής βιολογικών φαρμάκων μέσα στην επόμενη τριετία.
Η δημιουργία νέων παραγωγικών εγκαταστάσεων αυξάνει τη ζήτηση για ειδικούς στη βιοφαρμακευτική παραγωγή, στον αυτοματισμό, στη μηχανική, στη διασφάλιση ποιότητας και στην επικύρωση διαδικασιών. Για την κάλυψη των αναγκών, οι επιχειρήσεις αναμένεται να ενισχύσουν τις συνεργασίες με εκπαιδευτικούς φορείς και να επενδύσουν στην επανεκπαίδευση του υφιστάμενου προσωπικού.
Κυβερνοασφάλεια: Κρίσιμος παράγοντας για τις επιχειρήσεις Υγείας
Η προστασία των δεδομένων των ασθενών, των συνδεδεμένων ιατροτεχνολογικών συσκευών και των ψηφιακών υποδομών αναδεικνύεται σε στρατηγική προτεραιότητα.
Σύμφωνα με την έκθεση, το 83% των επικεφαλής πληροφορικής (CIOs) στον κλάδο της Υγείας θεωρεί τις κυβερνοαπειλές τον σημαντικότερο κίνδυνο για την επιχείρησή του.
Η αντιμετώπιση των κινδύνων δεν περιορίζεται πλέον στην πρόσληψη εξειδικευμένων στελεχών κυβερνοασφάλειας. Απαιτείται η ανάπτυξη βασικών γνώσεων προστασίας δεδομένων σε όλες τις ομάδες, από τις κλινικές και ερευνητικές έως τις εμπορικές και διοικητικές λειτουργίες. Η εκπαίδευση των εργαζομένων και ο σχεδιασμός για την αντιμετώπιση περιστατικών εντάσσονται πλέον στον ευρύτερο σχεδιασμό ανθρώπινου δυναμικού.
Ελλάδα: Δυσκολία εύρεσης ταλέντου για το 80% των εργοδοτών
Η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού αποτελεί κοινό παρονομαστή των παραπάνω τάσεων, με την ελληνική αγορά να αντιμετωπίζει ακόμη μεγαλύτερες δυσκολίες.
Σύμφωνα με την Έρευνα Έλλειψης Ταλέντου 2026 της ManpowerGroup, το 80% των εργοδοτών στον κλάδο της Υγείας στην Ελλάδα δυσκολεύεται να βρει κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό, έναντι 74% σε παγκόσμιο επίπεδο για τον ευρύτερο κλάδο της Υγείας και των Βιοεπιστημών.
Οι μεγαλύτερες ελλείψεις στην ελληνική αγορά εντοπίζονται στις δεξιότητες:
- Διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού: 26%.
- Διοικητικής και γραμματειακής υποστήριξης: 24%.
- Αξιοποίησης εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης: 18%.
Τα ποσοστά αυτά υπερβαίνουν τα αντίστοιχα παγκόσμια ευρήματα, αναδεικνύοντας ότι οι ελλείψεις δεν αφορούν μόνο τις ιατρικές και επιστημονικές ειδικότητες, αλλά επεκτείνονται σε διοικητικές, οργανωτικές και ψηφιακές δεξιότητες.
Ο διευθύνων σύμβουλος της ManpowerGroup Ελλάδας, Χαράλαμπος Καζαντζίδης, επισημαίνει ότι η ανάπτυξη του κλάδου Υγείας και Βιοεπιστημών στη χώρα απαιτεί εργαζομένους με τις κατάλληλες επιστημονικές, τεχνικές και ψηφιακές γνώσεις. Όπως αναφέρει, η σύνδεση των επενδύσεων και του επιχειρηματικού μετασχηματισμού με την προσέλκυση εξειδικευμένων επαγγελματιών και την ανάπτυξη δεξιοτήτων αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη δημιουργία ομάδων που θα μπορέσουν να υποστηρίξουν την επόμενη ημέρα του κλάδου.
Οι τέσσερις στρατηγικές για την κάλυψη των κενών
Για την αντιμετώπιση των ελλείψεων, η Manpower προκρίνει τέσσερις βασικές κατευθύνσεις στον σχεδιασμό ανθρώπινου δυναμικού:
1. Προσλήψεις με βάση τις δεξιότητες: Διεύρυνση της δεξαμενής υποψηφίων πέρα από τα παραδοσιακά ακαδημαϊκά και τυπικά προσόντα, με έμφαση στις πραγματικές ικανότητες των εργαζομένων.
2. Στρατηγική επανεκπαίδευση: Επένδυση στην ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων του υφιστάμενου προσωπικού, ώστε να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της τεχνολογικής και οργανωτικής αλλαγής.
3. Ευέλικτα μοντέλα στελέχωσης: Συνδυασμός μόνιμων εργαζομένων, προσωπικού ευέλικτης απασχόλησης και εξειδικευμένων επαγγελματιών για συγκεκριμένα έργα.
4. Ανάλυση και πρόβλεψη αναγκών: Αξιοποίηση δεδομένων για τον έγκαιρο εντοπισμό μελλοντικών αναγκών και ελλείψεων δεξιοτήτων.
