Πρόταση Δούκα για απαγόρευση νέων ξενοδοχείων στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας

Σε συνέντευξή του στη βρετανική εφημερίδα The Guardian, ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις συνέπειες του υπερτουρισμού, υπογραμμίζοντας την ανάγκη άμεσων παρεμβάσεων.

Όπως επισημαίνει, η ελληνική πρωτεύουσα δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί «ως ένα απέραντο ξενοδοχείο», καθώς η ισορροπία ανάμεσα στην τουριστική ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής των κατοίκων έχει αρχίσει να διαταράσσεται. Με περίπου 700.000 μόνιμους κατοίκους και περισσότερους από 8 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως, η πίεση στις υποδομές και στον αστικό ιστό είναι πλέον εμφανής.

Η εικόνα στο ιστορικό κέντρο της πόλης, ιδιαίτερα γύρω από την Ακρόπολη και σε περιοχές όπως η Πλάκα, αποτυπώνει αυτή τη μεταβολή. Στενά γεμάτα τουρίστες, διαρκής κίνηση και αυξανόμενη παρουσία τουριστικών καταλυμάτων συνθέτουν ένα τοπίο που, αν και εντυπωσιακό, προκαλεί ανησυχία για τη βιωσιμότητά του.

Κομβικό στοιχείο στη συζήτηση αποτελεί η πρόσφατη μελέτη φέρουσας ικανότητας που εκπονήθηκε για λογαριασμό του Δήμου Αθηναίων. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, ορισμένες περιοχές του κέντρου έχουν ήδη ξεπεράσει τα όρια που μπορούν να αντέξουν χωρίς να αλλοιωθεί ο χαρακτήρας τους. Ειδικά στην Πλάκα, οι διανυκτερεύσεις μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2018, γεγονός που καταδεικνύει την ένταση του φαινομένου.

Η έννοια της «φέρουσας ικανότητας» αναφέρεται στον μέγιστο αριθμό επισκεπτών που μπορεί να δεχθεί μια περιοχή χωρίς να υποβαθμιστούν οι υποδομές, το περιβάλλον και η ποιότητα ζωής. Στην περίπτωση της Αθήνας, η μελέτη αυτή φαίνεται να επιβεβαιώνει τις ανησυχίες της δημοτικής αρχής: η πόλη πλησιάζει ή και ξεπερνά τα όριά της σε συγκεκριμένες ζώνες υψηλής επισκεψιμότητας.

Ο δήμαρχος επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές. Τα ενοίκια αυξάνονται με ταχείς ρυθμούς, καθιστώντας δύσκολη την παραμονή των κατοίκων στο κέντρο, ενώ οι υποδομές – από τα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης έως την ενέργεια και τις τηλεπικοινωνίες – δοκιμάζονται καθημερινά. Όπως αναφέρει, βρίσκονται σε εξέλιξη εκτεταμένα έργα για την ενίσχυση αυτών των υποδομών, με στόχο να ανταποκριθούν στις αυξημένες ανάγκες.

Παράλληλα, ο κ. Δούκας στρέφει την προσοχή του στην ανεξέλεγκτη τουριστική ανάπτυξη. Αναφέρεται τόσο στις νέες κατασκευές κοντά σε ιστορικά μνημεία όσο και στην εξάπλωση βραχυχρόνιων μισθώσεων και επιχειρήσεων εστίασης που συχνά λειτουργούν χωρίς επαρκή έλεγχο. Όπως τονίζει, η απουσία σαφών κανόνων οδηγεί σε αλλοίωση της φυσιογνωμίας ολόκληρων γειτονιών.

Στο πλαίσιο αυτό, ο δήμαρχος προτείνει τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων, με βασικότερο τον περιορισμό νέων τουριστικών επενδύσεων στο ιστορικό κέντρο. Εξετάζεται ακόμη και η πλήρης αναστολή νέων αδειών για ξενοδοχεία ή καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης σε κορεσμένες περιοχές. Στόχος είναι να ανακοπεί η περαιτέρω επιβάρυνση και να δοθεί χρόνος για εξισορρόπηση της κατάστασης.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο ζήτημα της κατοικίας. Η αυξημένη ζήτηση για τουριστικά καταλύματα έχει περιορίσει σημαντικά τη διαθεσιμότητα κατοικιών για μόνιμη χρήση, οδηγώντας σε αύξηση τιμών και μετακίνηση κατοίκων προς άλλες περιοχές. Ο Δήμος Αθηναίων επιχειρεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα μέσω προγραμμάτων κοινωνικής στέγασης, αξιοποιώντας ευρωπαϊκούς πόρους για την ανακαίνιση κτιρίων και τη διάθεσή τους σε νέους και οικογένειες.

Παράλληλα, η δημοτική αρχή προωθεί παρεμβάσεις που στοχεύουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής στο κέντρο της πόλης. Δημιουργία περισσότερων χώρων πρασίνου, ενίσχυση των δημόσιων χώρων και περιορισμός της υπερδόμησης αποτελούν βασικές προτεραιότητες. Όπως υπογραμμίζει ο δήμαρχος, η Αθήνα δεν πρέπει να εξελιχθεί σε μια πόλη που εξυπηρετεί αποκλειστικά τον τουρισμό, αλλά να παραμείνει ζωντανή για τους κατοίκους της.