17 Νοέ 2026

Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης: Διέξοδος για τα αυθαίρετα της Κατηγορίας 5;

Εν δυνάμει διέξοδο για την οριστική αντιμετώπιση των αυθαιρέτων της Κατηγορίας 5 δημιουργεί η ενεργοποίηση της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης (ΜΣΔ), μέσω της Ψηφιακής Τράπεζας Γης και των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ).

  • RE+D Magazine

Ο μηχανισμός θα μπορούσε να συνδέσει τη διευθέτηση μεγάλων πολεοδομικών υπερβάσεων με την αποζημίωση ιδιοκτητών διατηρητέων κτιρίων και δεσμευμένων ακινήτων, συμβάλλοντας παράλληλα στη διατήρηση κοινόχρηστων χώρων.

Η συζήτηση αποκτά νέα διάσταση μετά την παρέμβαση του πρώην αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας, Χρήστου Ντουχάνη, ο οποίος επισημαίνει ότι ο θεσμός της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης δεν έχει απορριφθεί από τη νομολογία του ανώτατου δικαστηρίου. Αντίθετα, οι συνταγματικοί περιορισμοί αφορούν τον τρόπο εφαρμογής του και, κυρίως, την ανάγκη προηγούμενου πολεοδομικού σχεδιασμού.

Η επισήμανση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις ήδη επιβαρυμένες περιοχές, όπου η αυθαίρετη δόμηση έχει αυξήσει την πυκνότητα των κατασκευών χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση των υποδομών και των κοινόχρηστων χώρων.

Στην Κατηγορία 5 εντάσσονται αυθαίρετες κατασκευές και αλλαγές χρήσης που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις των υπόλοιπων τεσσάρων κατηγοριών, συμπεριλαμβανομένων κτιρίων με μεγάλες υπερβάσεις των επιτρεπόμενων πολεοδομικών μεγεθών ή κατασκευών χωρίς οικοδομική άδεια.

Η γενική δυνατότητα υποβολής νέων δηλώσεων υπαγωγής στην Κατηγορία 5 έχει κλείσει από το 2020, με περιορισμένες εξαιρέσεις που θεσπίστηκαν μεταγενέστερα. Παράλληλα, για ακίνητα που έχουν ήδη υπαχθεί στις σχετικές διατάξεις, η καταβολή προστίμου δεν εξασφαλίζει σε όλες τις περιπτώσεις οριστική εξαίρεση από την κατεδάφιση.

Η εκκρεμότητα αφορά επομένως δύο διαφορετικές ομάδες ακινήτων: εκείνα που έχουν ενταχθεί σε καθεστώς αναστολής κυρώσεων και αναμένουν οριστική διευθέτηση και εκείνα για τα οποία δεν υπάρχει σήμερα γενική δυνατότητα νέας υπαγωγής.

Η Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος της λύσης, υπό συγκεκριμένες νομικές και πολεοδομικές προϋποθέσεις. Ο μηχανισμός επιτρέπει τη μεταφορά οικοδομικών δικαιωμάτων από ακίνητα στα οποία η δόμηση περιορίζεται, όπως διατηρητέα κτίρια και δεσμευμένοι κοινόχρηστοι χώροι, προς περιοχές που έχουν κριθεί κατάλληλες να υποδεχθούν πρόσθετη δόμηση.

Η συναλλαγή πραγματοποιείται μέσω της Ψηφιακής Τράπεζας Γης, με οικονομικό αντάλλαγμα που συνδέεται με την αξία των μεταφερόμενων δικαιωμάτων. Η σχετική νομοθεσία έχει προβλέψει τη σύνδεση του μηχανισμού με τα αυθαίρετα της Κατηγορίας 5, μέσω ειδικών διαδικασιών πολεοδομικού σχεδιασμού και απόκτησης δικαιωμάτων δόμησης.

Κεντρικό ρόλο έχουν οι Περιοχές Αυξημένης Επιβάρυνσης Συντελεστή (ΠΑΕΣ), οι οποίες προβλέφθηκαν για τη διερεύνηση της δυνατότητας οριστικής εξαίρεσης αυθαίρετων κατασκευών της Κατηγορίας 5 από την κατεδάφιση. Η διαδικασία προϋποθέτει προηγούμενη πολεοδομική αξιολόγηση, έγκριση του απαιτούμενου σχεδιασμού και εκπλήρωση των όρων που θέτει η νομοθεσία.

Η αγορά δικαιωμάτων δόμησης δεν συνεπάγεται, αυτομάτως νομιμοποίηση μιας αυθαίρετης κατασκευής. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης διαδικασίας, η οποία πρέπει να διασφαλίζει ότι η διατήρηση της πρόσθετης δόμησης είναι συμβατή με τις δυνατότητες και τις ανάγκες της περιοχής.

Η σύνδεση αυτή θα μπορούσε να μετατρέψει την αντιμετώπιση των μεγάλων πολεοδομικών αυθαιρεσιών από διαδικασία είσπραξης προστίμων σε μηχανισμό πολεοδομικής εξισορρόπησης.





By browsing this website, you agree to our privacy policy.
I Agree