Οδικός χάρτης του ΣΕΒ για την Τεχνητή Νοημοσύνη στις επιχειρήσεις

Σύμφωνα με τον οδηγό, η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί πλέον ένα μελλοντικό εργαλείο, αλλά μια τεχνολογία που μπορεί να εφαρμοστεί άμεσα σε κρίσιμες λειτουργίες των επιχειρήσεων, από την εξυπηρέτηση πελατών και τη διαχείριση συμβολαίων έως την ανάλυση βιομηχανικών δεδομένων και τις διαδικασίες ανθρώπινου δυναμικού.

Ο ΣΕΒ εκτιμά ότι η αξιοποίηση της ΤΝ μπορεί να επιταχύνει την καινοτομία σε βασικούς κλάδους της οικονομίας και παράλληλα να συμβάλει στην αναβάθμιση δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού σε όλο το εύρος της αγοράς.

Από την εξυπηρέτηση πελατών έως τη βιομηχανική παραγωγή

Ο οδηγός προτείνει στις επιχειρήσεις να ξεκινήσουν από δραστηριότητες με υψηλή συχνότητα επανάληψης και χαμηλή πολυπλοκότητα, όπου η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποδώσει άμεσα μετρήσιμα αποτελέσματα.

Ενδεικτικά παραδείγματα περιλαμβάνουν:

• αυτοματοποιημένες απαντήσεις σε after sales αιτήματα,
• ανάλυση και σύνοψη συμβάσεων προμηθευτών,
• εξαγωγή γνώσης από αναφορές συντήρησης και βλαβών,
• ανάλυση δεδομένων αισθητήρων και παραγωγικών διαδικασιών.

Σύμφωνα με τη λογική που παρουσιάζεται στον οδηγό, προτεραιότητα πρέπει να δίνεται σε έργα που συνδυάζουν υψηλή επιχειρηματική αξία, δυνατότητα άμεσης εφαρμογής και επαρκή διαθεσιμότητα δεδομένων.

Σε πιο σύνθετες περιπτώσεις, όπου απαιτείται κρίση και εμπειρία, προτείνεται υβριδικό μοντέλο συνεργασίας ανθρώπου και τεχνητής νοημοσύνης, με την ΤΝ να λειτουργεί υποστηρικτικά και όχι αυτόνομα.

Το «ψηφιακό δίδυμο» ως εργαλείο προσομοίωσης

Ανάμεσα στις πρακτικές που ξεχωρίζουν περιλαμβάνεται η χρήση «ψηφιακών διδύμων» (digital twins), δηλαδή ψηφιακών εργαλείων που καταγράφουν και αναπαριστούν μια υφιστάμενη επιχειρησιακή διαδικασία σε περιβάλλον τεχνητής νοημοσύνης.

Η βασική φιλοσοφία είναι ότι η επιχείρηση μπορεί να δοκιμάσει ένα σενάριο πριν το εφαρμόσει στην πράξη.

Στο παράδειγμα της εξυπηρέτησης πελατών, το ψηφιακό δίδυμο αντλεί στοιχεία από τα υπάρχοντα πληροφοριακά συστήματα και αναλύει τη διαδρομή κάθε αιτήματος: από τον χρόνο εισαγωγής και κατηγοριοποίησης έως τη δρομολόγηση, τις μεταβιβάσεις και την τελική επίλυση.

Στη συνέχεια, πραγματοποιεί προσομοίωση διαφορετικών σεναρίων και απαντά σε ερωτήματα όπως:

• πόσο θα μειωθεί ο χρόνος απόκρισης,
• ποια σημεία συμφόρησης θα δημιουργηθούν,
• ποιες περιπτώσεις θα εξακολουθούν να απαιτούν ανθρώπινη παρέμβαση.

Με αυτό τον τρόπο, οι επιχειρήσεις μπορούν να εκτιμήσουν εκ των προτέρων το πραγματικό όφελος μιας εφαρμογής τεχνητής νοημοσύνης πριν επενδύσουν στην υλοποίησή της.

Η ΤΝ αλλάζει και τις προσλήψεις

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον τομέα του ανθρώπινου δυναμικού, όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη αναμένεται να αναλάβει σημαντικό μέρος των διαδικασιών επιλογής και διαχείρισης προσωπικού.

Ο οδηγός περιγράφει ένα μοντέλο όπου οι ψηφιακοί βοηθοί:

• αναλύουν φόρτο εργασίας και ανάγκες ομάδων,
• προτείνουν τεκμηριωμένα ανάγκες στελέχωσης,
• δημιουργούν αυτόματα περιγραφές θέσεων,
• αξιολογούν βιογραφικά,
• αντιστοιχούν δεξιότητες με πραγματικές απαιτήσεις,
• δημιουργούν λίστες υποψηφίων με βάση δεδομένα και όχι αποκλειστικά ανθρώπινη κρίση.

Παράλληλα, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσαρμόζει προσφορές εργασίας, να δημιουργεί προσωποποιημένα προγράμματα ένταξης και να παρέχει συνεχή υποστήριξη σε εργαζόμενους και στελέχη.

Οι ανησυχίες για την αγορά εργασίας

Ο οδηγός του ΣΕΒ αναγνωρίζει ωστόσο ότι η μετάβαση δεν γίνεται χωρίς αντιδράσεις και ανησυχίες από την πλευρά των εργαζομένων.

Μεταξύ των κυριότερων φόβων καταγράφονται:

• ο κίνδυνος αντικατάστασης θέσεων εργασίας,
• η υποβάθμιση της εμπειρίας και εξειδίκευσης,
• η δυσκολία κατανόησης των νέων εργαλείων,
• ζητήματα ιδιωτικότητας και παρακολούθησης,
• η δυσπιστία απέναντι σε αποφάσεις που λαμβάνονται από αλγορίθμους.

Μάλιστα, σε παράδειγμα που παρατίθεται στον οδηγό, στον τομέα της εξυπηρέτησης πελατών η εφαρμογή λύσεων ΤΝ θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση θέσεων εργασίας έως και κατά 37%.

Το μήνυμα που επιχειρεί να περάσει ο ΣΕΒ είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια τεχνολογία αποκλειστικά με όρους αντικατάστασης προσωπικού, αλλά ως εργαλείο ανασχεδιασμού διαδικασιών και ενίσχυσης παραγωγικότητας, με τον ανθρώπινο παράγοντα να εξακολουθεί να διατηρεί κεντρικό ρόλο στη λήψη κρίσιμων αποφάσεων.