Όπως σημειώνει το Επιμελητήριο, η αυστηρή νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία εφαρμόζεται με στόχο την αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων, αυξάνει το κόστος του χρήματος σε μία περίοδο κατά την οποία οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλές και ευμετάβλητες δαπάνες για ηλεκτρική ενέργεια, καύσιμα, μεταφορές και πρώτες ύλες.
Για τις ελληνικές ΜμΕ, οι οποίες έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στη ρευστότητα, τις επενδύσεις, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση.
Οι επτά επιπτώσεις
Το ΕΒΕΠ εντοπίζει επτά βασικές επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία από την ταυτόχρονη αύξηση του κόστους χρήματος και ενέργειας:
1. Ακριβότερος τραπεζικός δανεισμός
Οι αυξήσεις των επιτοκίων μεταφέρονται στο κόστος χρηματοδότησης επιχειρήσεων και νοικοκυριών, αυξάνοντας την επιβάρυνση τόσο των νέων πιστώσεων όσο και των υφιστάμενων δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο.
2. Μεγαλύτερη επιβάρυνση για τις μικρές επιχειρήσεις
Οι μικρότερες χρηματοδοτήσεις συχνά συνοδεύονται από υψηλότερο κόστος, με αποτέλεσμα οι πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις να αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη σχετική επιβάρυνση από την άνοδο των επιτοκίων.
3. Πίεση στη ρευστότητα
Το ακριβότερο κεφάλαιο κίνησης έρχεται να προστεθεί στους αυξημένους λογαριασμούς ενέργειας και στο κόστος προμηθειών. Έτσι περιορίζονται τα διαθέσιμα κεφάλαια και αυξάνονται οι καθημερινές χρηματοδοτικές ανάγκες των επιχειρήσεων.
4. Αναβολή επενδύσεων
Η άνοδος του κόστους κεφαλαίου καθιστά περισσότερα επενδυτικά σχέδια οριακά ως προς την οικονομική τους απόδοση. Ψηφιακές, παραγωγικές και ενεργειακές επενδύσεις μπορεί να μετατεθούν χρονικά, περιορίζοντας παράλληλα τις δυνατότητες αύξησης της παραγωγικότητας.
5. Περιορισμός της κατανάλωσης
Η αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, με πιθανές επιπτώσεις στην κατανάλωση και, κατ’ επέκταση, στον κύκλο εργασιών της αγοράς.
6. Μεγαλύτερη σημασία του επιτοκιακού περιθωρίου
Σε περιβάλλον υψηλότερων επιτοκίων, αυξάνεται η σημασία της διαφοράς μεταξύ του κόστους δανεισμού και της απόδοσης των καταθέσεων. Το ΕΒΕΠ υπογραμμίζει την ανάγκη για μεγαλύτερο ανταγωνισμό στο τραπεζικό σύστημα και καλύτερους όρους χρηματοδότησης.
7. Διπλή πίεση από επιτόκια και ενέργεια
Σύμφωνα με το Επιμελητήριο, εδώ βρίσκεται ο σημαντικότερος κίνδυνος για την επιχειρηματικότητα. Οι επιχειρήσεις καλούνται ταυτόχρονα να χρηματοδοτήσουν ακριβότερα το κεφάλαιο κίνησής τους και να αντιμετωπίσουν υψηλότερο ενεργειακό κόστος. Η εξέλιξη αυτή συμπιέζει τα περιθώρια κέρδους και περιορίζει τη δυνατότητα απορρόφησης των αυξήσεων χωρίς μετακύλισή τους στις τιμές.
Τι ζητά το ΕΒΕΠ
Το ΕΒΕΠ θέτει στο επίκεντρο την ανάγκη για ενίσχυση των εγγυοδοτικών και συγχρηματοδοτούμενων εργαλείων για τις ΜμΕ, διεύρυνση της πρόσβασης των μικρότερων επιχειρήσεων στην τραπεζική χρηματοδότηση και επιτάχυνση των επενδύσεων ενεργειακής εξοικονόμησης και αυτοπαραγωγής.
Παράλληλα, ζητά στοχευμένες παρεμβάσεις για τη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους, καθώς η γεωπολιτική και ενεργειακή αβεβαιότητα εξακολουθεί να δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους για το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Όπως υπογραμμίζει το Επιμελητήριο, ζητούμενο είναι η αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων να μη μετατραπεί σε παράγοντα περιορισμού της παραγωγής και των επενδύσεων, ιδιαίτερα για τις μικρότερες επιχειρήσεις.
Βασίλης Κορκίδης: «Ακριβότερο χρήμα και ακριβή ενέργεια»
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, κάνει λόγο για μία «νέα δύσκολη εξίσωση» για την επιχειρηματικότητα, καθώς, όπως σημειώνει, οι επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες από τη μία με το ακριβότερο χρήμα και από την άλλη με την ακριβή ενέργεια.
Όπως επισημαίνει, η διπλή αυτή πίεση μπορεί να έχει ιδιαίτερα σημαντικές επιπτώσεις στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, επηρεάζοντας τη ρευστότητα, τις επενδύσεις και τη βιωσιμότητά τους.
Ο ίδιος τονίζει ότι η αντιμετώπιση του πληθωρισμού είναι αναγκαία, αλλά όταν σημαντικό μέρος των πιέσεων προέρχεται από την ενέργεια και γεωπολιτικούς παράγοντες, απαιτείται παράλληλα ένα ευρύτερο πλαίσιο παρεμβάσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, το ΕΒΕΠ ζητά πρόσβαση των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση με βιώσιμους όρους, περισσότερα εγγυοδοτικά εργαλεία, αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων και ένα σταθερότερο και ανταγωνιστικότερο ενεργειακό περιβάλλον.
Το βασικό ζητούμενο, σύμφωνα με τον κ. Κορκίδη, είναι η αντιμετώπιση του πληθωρισμού να γίνει χωρίς να περιοριστούν η παραγωγή, η ρευστότητα και οι επενδύσεις των ΜμΕ.
