Τέλος Μαΐου ξεκινούν οι αιτήσεις για το πρόγραμμα «Ανακαινίζω»

Το νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω» αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές παρεμβάσεις στεγαστικής πολιτικής των τελευταίων ετών, με στόχο την αξιοποίηση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος και την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών. Πρόκειται για ένα φιλόδοξο σχέδιο συνολικού προϋπολογισμού 500 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο εστιάζει κυρίως στην ανακαίνιση παλαιών κατοικιών και δευτερευόντως στην ενεργειακή τους αναβάθμιση, διαφοροποιούμενο έτσι από προηγούμενα προγράμματα που έδιναν μεγαλύτερη έμφαση στην εξοικονόμηση ενέργειας.

Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, μέχρι το τέλος Μαΐου αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία η διαδικασία ελέγχου επιλεξιμότητας μέσω της πλατφόρμας του gov.gr, δίνοντας τη δυνατότητα στους ενδιαφερόμενους να διαπιστώσουν αν πληρούν τα απαιτούμενα κριτήρια. Η επίσημη έναρξη της υποβολής αιτήσεων έχει προγραμματιστεί για την 1η Σεπτεμβρίου, ημερομηνία από την οποία οι δικαιούχοι θα μπορούν να καταθέτουν πλήρεις φακέλους συμμετοχής.

Το πρόγραμμα χαρακτηρίζεται ως καινοτόμο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς για πρώτη φορά επιτρέπεται η χρηματοδότηση ανακαινίσεων όχι μόνο σε ιδιοκατοικούμενα ακίνητα, αλλά και σε κατοικίες που παραμένουν κενές για τουλάχιστον δύο χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι μετά την ανακαίνιση θα διατεθούν προς μακροχρόνια ενοικίαση. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να αντιμετωπιστεί το οξύ πρόβλημα έλλειψης διαθέσιμων κατοικιών, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Δικαιούχοι του προγράμματος είναι ιδιοκτήτες κατοικιών έως 120 τετραγωνικών μέτρων, για τις οποίες έχει εκδοθεί οικοδομική άδεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990. Τα ακίνητα αυτά συχνά παρουσιάζουν σημαντικές φθορές ή λειτουργικές ελλείψεις, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ουσιαστική ανακαίνισή τους ώστε να καταστούν κατοικήσιμα και ελκυστικά για την αγορά.

Η διαδικασία υλοποίησης θα πραγματοποιηθεί σε δύο βασικά στάδια. Στο πρώτο στάδιο, οι ενδιαφερόμενοι θα ελέγχουν την επιλεξιμότητά τους μέσω ψηφιακής πλατφόρμας, καταχωρώντας βασικά στοιχεία για το εισόδημα και το ακίνητο. Στο δεύτερο στάδιο, από τον Σεπτέμβριο, θα ακολουθεί η υποβολή της πλήρους αίτησης με τα απαραίτητα δικαιολογητικά, όπως τίτλους ιδιοκτησίας, ενεργειακό πιστοποιητικό και προσφορές εργασιών.

Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες του προγράμματος αφορά τον τρόπο καταβολής της επιδότησης. Σε αντίθεση με παλαιότερα σχήματα, τα χρήματα δεν θα εκταμιεύονται εκ των υστέρων, αλλά θα κατατίθενται σε ειδικό δεσμευμένο λογαριασμό. Από εκεί, οι δικαιούχοι θα μπορούν να εξοφλούν απευθείας τα τιμολόγια των εργασιών, επιταχύνοντας τη διαδικασία και μειώνοντας τη γραφειοκρατία.

Τα εισοδηματικά κριτήρια ακολουθούν το πρότυπο του προγράμματος «Σπίτι Μου 2», διασφαλίζοντας ότι η ενίσχυση κατευθύνεται κυρίως σε νοικοκυριά μεσαίων και χαμηλότερων εισοδημάτων. Συγκεκριμένα, το ετήσιο εισόδημα δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις 25.000 ευρώ για άγαμους, τις 35.000 ευρώ για ζευγάρια, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί, ενώ για μονογονεϊκές οικογένειες το όριο ανέρχεται στις 39.000 ευρώ, επίσης με αντίστοιχες προσαυξήσεις. Παράλληλα, απαραίτητη προϋπόθεση για την ένταξη είναι η έκδοση ενεργειακού πιστοποιητικού πριν από την υποβολή της αίτησης.

Όσον αφορά το ύψος της επιδότησης, αυτή υπολογίζεται ανά τετραγωνικό μέτρο, με ανώτατο όριο τα 300 ευρώ ανά τ.μ. και συνολική ενίσχυση που μπορεί να φτάσει περίπου τις 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Το βασικό ποσοστό επιδότησης κυμαίνεται μεταξύ 80% και 90% του επιλέξιμου κόστους, ενώ προβλέπεται επιπλέον προσαύξηση 5% για ειδικές κατηγορίες, όπως τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, άτομα με αναπηρία, καθώς και για ακίνητα που βρίσκονται σε νησιωτικές ή ορεινές περιοχές.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις εργασίες ανακαίνισης, οι οποίες καλύπτονται σε υψηλό ποσοστό. Σε αυτές περιλαμβάνονται παρεμβάσεις όπως η αναβάθμιση υδραυλικών και ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων, η πλήρης ανακαίνιση μπάνιου και κουζίνας, η αντικατάσταση πλακιδίων, καθώς και εργασίες βαψίματος και αποκατάστασης φθορών. Πρόκειται για εργασίες που βελτιώνουν άμεσα τη λειτουργικότητα και την ποιότητα διαβίωσης των κατοικιών.

Παράλληλα, το πρόγραμμα διατηρεί και ένα σκέλος ενεργειακών παρεμβάσεων, αν και σε μικρότερο βαθμό. Επιλέξιμες είναι δράσεις όπως η εγκατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα, η αντικατάσταση κουφωμάτων και άλλες ήπιες ενεργειακές αναβαθμίσεις. Ωστόσο, το κόστος αυτών των παρεμβάσεων δεν μπορεί να υπερβαίνει το 20% έως 30% της συνολικής δαπάνης, καθώς η κύρια στόχευση παραμένει η ανακαίνιση.

Σημαντικοί είναι και οι όροι που συνοδεύουν την ένταξη στο πρόγραμμα. Για τα ακίνητα που ήταν κλειστά, οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να τα διαθέσουν για μακροχρόνια ενοικίαση ή να τα κατοικήσουν για τουλάχιστον τρία χρόνια μετά την ολοκλήρωση των εργασιών. Αντίστοιχα, για τις ιδιοκατοικούμενες κατοικίες, απαιτείται η χρήση τους ως κύρια κατοικία για την ίδια χρονική περίοδο. Οι δεσμεύσεις αυτές έχουν στόχο να διασφαλίσουν ότι οι επιδοτήσεις θα έχουν ουσιαστικό κοινωνικό αντίκτυπο.